به گزارش پایگاه خبری داماهی، پروژه احداث مرکز بهداشت روستای ساحلی «بندر شیو» از توابع بخش کوشکنار شهرستان پارسیان، که به‌عنوان یکی از مطالبات حیاتی مردم این منطقه کلید خورده بود، در پی بروز اختلاف‌نظرهای گسترده میان متولیان محلی، کادر بهداشت، معتمدین و مدیریت ارشد شهرستان بر سر مکان‌یابی، سرنوشت حقوقی ملک زمین(دانشگاه علوم پزشکی)،و ملاحظات زیست‌محیطی، با توقف عملیات اجرایی روبه‌رو شد و به یک چالش عمومی بدل گشته است.
بندر شیو، از بنادر باسابقه و صیادی غرب استان هرمزگان، سال‌ها در انتظار نوسازی زیرساخت‌های درمانی خود بود، با این حال، تخریب ساختمان فرسوده خانه بهداشت قدیمی روستا با هدف نوسازی، نه‌تنها مسیر خدمت‌رسانی را هموار نکرد، بلکه به دلیل تغییر محل احداث پروژه از بافت مرکزی روستا به نقطه‌ای دیگر، موجی از ابهامات، مطالبات مردمی و مواضع متناقض مدیریتی را در این منطقه رقم زد.
در حالی که موافقان تغییر محل پروژه، ارتقای خدمات درمانی به مرکز جامع سلامت و حفظ درختان کهنسال محلی(لور) را دلیل اصلی این جابه‌جایی می‌دانند، منتقدان و اهالی با تکیه بر ضرورت حفظ دسترسی آسان گروه‌های هدف نظیر سالمندان و صیادان، خواستار شفافیت در فرایند تصمیم‌گیری و نظارت بر نحوه اجرای این طرح شده‌اند؛ موضوعی که اکنون با ورود فرمانداری پارسیان به ابعاد حقوقی مالکیت زمین، این پرونده را وارد مرحله تازه‌ای از بررسی‌های کارشناسی کرده است.
ورود فرماندار پارسیان به ماجرا؛ از گره حقوقی تا هشدار درباره فروش زمین در قالب مولدسازی
با بالا گرفتن اختلافات در سطح روستا، احسان سالمی، فرماندار شهرستان پارسیان در گفتگو با خبرنگار داماهی جزئیات میدانی، پشت‌پرده توقف پروژه و گره حقوقی اصلی را تشریح کرد.
فرماندار پارسیان با اشاره به پیشینه این طرح اظهار کرد: در روستای بندری شیو سال‌ها خانه بهداشت فعالی مستقر بود و شبکه بهداشت و درمان با بهره‌گیری از بودجه تملک دارایی‌ها، این ساختمان قدیمی را تخریب کرد تا یک بنای جدیدِ حدوداً ۱۰۰ متری در همان زمین متعلق به خود شبکه احداث کند؛ با این حال، پس از چند روز، شورا و دهیاری با این استدلال که برنامه ایجاد پارک و فضای سبز دارند، محل احداث را به نقطه‌ای دیگر تغییر دادند.
سالمی با اشاره به واکنش اهالی افزود: به‌دنبال این اقدام، جمعی از مردم روستا به همراه امام جمعه محترم نامه‌ای اعتراضی تنظیم کرده و به دانشگاه علوم پزشکی تحویل دادند و تأکید کردند این مرکز درمانی باید در همان مکان اولیه ساخته شود و در مقابل، شورا ادعا می‌کند ساخت‌وساز به درخت کهنسال لور (انجیر معابد) صدمه می‌زند؛ در حالی که به نظر می‌رسد فاصله بنا تا درخت لور به اندازه‌ای هست که بعید است آسیبی به آن وارد شود؛ به‌ویژه آنکه آنجا پیش‌تر نیز ساختمان بوده و بنای جدید هم در حد ۱۰۰ متر است که گودبرداری عمیقی نیاز ندارد.
وی ادامه داد: هرچند از منظر توسعه‌ای، انتقال خانه بهداشت به یک زمین بزرگ‌تر که ظرفیت توسعه آتی را داشته باشد منطقی به نظر می‌رسد، اما اصل ماجرا یک حقوقی مهم است؛ زمین اولیه ۲۸۰ مترمربع مساحت دارد، سند رسمی آن متعلق به شبکه بهداشت است و شبکه اعلام کرده این زمین را پس نمی‌دهد و از این رو شورا و دهیاری باید ابتدا تکلیف بازگرداندن این زمین به مردم یا بنیاد مسکن جهت تبدیل قطعی به فضای سبز را روشن می‌کردند.
فرماندار پارسیان با هشدار نسبت به پیامدهای بلاتکلیفی حقوقی این ملک تصریح کرد: اگر شبکه بهداشت زمین ۲۸۰ متری قدیمی را پس ندهد و در آینده در قالب مزایده یا طرح‌های مولدسازی آن را به اشخاص حقیقی و بخش خصوصی واگذار کند، خریدار جدید ساختمانی چندطبقه با گودبرداری سنگین در مجاورت درخت لور احداث خواهد کرد که آسیب آن به درختان کهنسال چندین برابر یک بنای ساده یک‌طبقه بهداشتی است؛ پس بنابراین دهیاری و شورا باید این دغدغه اساسی را حل کنند.
سالمی با تأکید بر اینکه پروژه در حال حاضر با دستور شبکه بهداشت متوقف است، خاطرنشان کرد: علت توقف این است که شبکه بهداشت اعلام کرده زمین قانونی‌اش در همان نقطه اول است و نباید بدون تعیین‌تکلیف حقوقی جابه‌جا می‌شد و ما نیز ورود میدانی داشتیم و با طرفین صحبت کردیم، اما میان اهالی دو‌دستگی پیش آمده است.
وی تصریح کرد: کارشناسان فنی باید حدفاصل تا ریشه‌های درخت را ارزیابی کنند و لازم است شورا، دهیاری، امام جمعه و معتمدین با تفاهم و نگاه عقلانی این مسئله را حل‌وفصل کنند.
صدای منتقدان: از ابهام در نظارت تا مطالبه دسترسی آسان سالمندان و صیادان
منتقدان جابه‌جایی پروژه معتقدند؛ مکان‌یابی طرح‌های عام‌المنفعه پیش از هر چیز باید بر اساس دسترسی آسان گروه‌های هدف انجام شود.
امیر احمدزاده، عضو سابق شورای اسلامی روستای بندر شیو با اشاره به دغدغه اهالی می گوید: مرکز بهداشت یکی از مطالبات بنیادین مردم است و جانمایی پیشین در بافت میانی روستا و نزدیکی مدرسه، بهترین دسترسی را برای سالمندان و صیادان فراهم می‌کرد و تغییر ناگهانی محل پروژه بدون اقناع افکار عمومی و اطلاع‌رسانی دقیق، نارضایتی بخش قابل‌توجهی از اهالی را به دنبال داشته است.
از سوی دیگر، احمد نامدار، بهورز بازنشسته بندر شیو نیز با تأکید بر لزوم حفظ عدالت در توزیع خدمات، معتقد است؛ بخش عمده مراجعان خانه بهداشت را سالمندان، صیادان و ساکنان بافت قدیم تشکیل می‌دهند و انتقال مرکز به خارج از کانون جمعیتی روستا، رفت‌وآمد را برای اقشار سالمند و بانوان باردار و کودکان سخت می‌کند.
وی گلایه مند است که متأسفانه هیچ جلسه هم‌اندیشی یا نظرخواهی عمومی با معتمدین برگزار نشد و تصمیمات به شکل فردی اتخاذ شده است.
در همین راستا، حبیبه نامدار، بهورز شاغل در خانه بهداشت روستای بندر شیو با ۱۷ سال سابقه خدمت نیز ادعای خطر ساخت‌وساز برای درختان کهنسال در محل پیشین را رد می کند و می گوید: بهانه مطرح‌شده مبنی بر آسیب به درخت کهنسال لور(انجیر معابد) وجاهت کارشناسی ندارد؛ چراکه درختان لور متعددی در بافت مسکونی بندر شیو هم‌زیستی طبیعی با خانه‌ها دارند و فاصله مجاز تا درخت در محل اصلی کاملاً رعایت شده است.
وی می افزاید: اگر دغدغه واقعی حفظ فضای سبز بود، چرا پیش‌تر برخی درختان مثمر ازجمله نخل مثمر و کُنار در محدوده خانه بهداشت را از بین بردند و قنوات تاریخی روستا را تخریب شدند؟ شواهد نشان می‌دهد این جابه‌جایی توجیه فنی ندارد و لازم است نهادهای نظارتی از نزدیک اسناد و دلایل این تغییر مکان را بررسی کنند.
پاسخ متولیان محلی: ارتقا به مرکز سلامت و نجات میراث تاریخی
در نقطه مقابل، مجموعه دهیاری و شورای اسلامی روستای بندر شیو تغییر محل احداث را گامی ضروری برای توسعه آینده و حراست از بافت طبیعی عنوان می‌کنند.
خالد ماجدی، دهیار بندر شیو با رد صریح اتهامات مربوط به زمین‌خواری یا انتفاع شخصی می گوید: زمین قدیمی تنها ۲۸۰ مترمربع وسعت دارد که این مساحت محدود عملاً امکان توسعه برای افزودن بخش‌هایی نظیر آزمایشگاه، پایگاه اورژانس و داروخانه را از بین می‌برد و با رایزنی‌های انجام‌شده، زمینی به مساحت ۱۰۰۰ مترمربع روبه‌روی مسجد سلمان فارسی در شهرک روستا با کاربری بهداشتی و با هماهنگی بنیاد مسکن و دانشگاه علوم پزشکی برای ارتقای خانه بهداشت به یک مرکز سلامت مجهز در نظر گرفته شد.
وی ادامه می‌دهد: برنامه ما این بود که زمین ۲۸۰ متری قدیمی به همراه درختان کهنسال آن به عنوان فضای سبز عمومی و بخشی از هویت تاریخی و گردشگری روستا حفظ شود و اعتبار پروژه با پیگیری دانشگاه علوم پزشکی تأمین و عملیات فونداسیون آغاز شد، اما متأسفانه پافشاری‌های بدون توجیه و جریان‌سازی در فضای مجازی، منجر به تعلیق عملیات اجرایی شده است؛ امری که بیش از همه به زیان سلامت مردم تمام می‌شود.
همچنین حسن حسن‌زاده، رئیس شورای اسلامی بندر شیو با تأکید بر ضرورت حفظ میراث طبیعی می گوید: ساختمان قدیمی در میان سه درخت کهنسال لور با قدمت چندصدساله احداث شده بود که بتن‌ریزی‌های گذشته مانع رشد ریشه‌ها و آسیب به این درختان ارزشمند شد.
وی می افزاید: توافق ما بر مبنای واگذاری زمین ۱۰۰۰ متری در مسیر توسعه آتی روستا در ازای حفظ سایت قدیمی به عنوان فضای سبز بوده و زمین متعلق به دانشگاه علوم پزشکی است و شایعه‌پراکنی پیرامون سودجویی یا زمین‌خواری شورا و دهیاری کذب محض است.
موضع امام جمعه: پایبندی به قانون و محوریت خرد جمعی
با تشدید مناقشات، شیخ سالم تراهی، امام جمعه بندر شیو خواستار بازگشت آرامش و تمکین به ضوابط قانونی و نظرات کارشناسی حاکمیتی شد.
امام جمعه اهل سنت بندر شیو با تأکید بر اینکه تصمیم‌گیری‌ها باید بر پایه رضایت عمومی و احترام به بزرگان باشد، اظهار کرد: همان‌گونه که فرماندار محترم نیز تأکید کرده‌اند، اگر مدارک و اسناد قانونی برای جابه‌جایی زمین با تأیید نهایی دانشگاه علوم پزشکی وجود دارد، باید شفاف‌سازی شود؛ در غیر این صورت، پروژه باید در همان مکان مورد رضایت مردم احداث شود تا کار ابتر نماند.
وی با اشاره به اینکه توسعه عمرانی بدون اقناع مردم و مشورت با اهالی باعث اختلاف و دوقطبی در روستا می‌شود، گفت: از شورا و دهیاری انتظار می‌رود دغدغه‌های مردم را بشنوند و با محوریت فرمانداری و دانشگاه علوم پزشکی، تصمیمی اتخاذ گردد که منفعت عمومی و وحدت اهالی در اولویت قرار گیرد.
ضرورت تصمیم‌گیری قاطع برای خروج از بن‌بست
روستای ساحلی بندر شیو با جمعیتی چشمگیر از صیادان زحمتکش، امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند ارتقای زیرساخت‌های درمانی است.
اکنون که با اظهارات شفاف فرماندار پارسیان، ابعاد حقوقی سرنوشت زمین ۲۸۰ متری اولیه و خطرات بالقوه واگذاری آن در آینده آشکار شده است، ضرورت دارد دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، فرمانداری و نهادهای بالادستی با برگزاری یک نشست تصمیم‌گیری نهایی با حضور نمایندگان اهالی، شورا و معتمدین، تکلیف سند زمین قدیمی و مکان احداث ساختمان جدید را به دور از تنش مشخص کنند تا اعتبارات تخصیص‌یافته معطل نماند.
پایگاه خبری داماهی در راستای رسالت رسانه‌ای و اصل بی‌طرفی، آمادگی دارد پاسخ رسمی و مکتوب دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان و سایر مراجع ذی‌ربط را پیرامون نحوه تعیین‌تکلیف نهایی این پروژه منتشر نماید.
